Kafe, restoran, otel ve benzeri işletmelerde açık veya yarı açık alanların kış aylarında kullanılabilmesi, müşteri kapasitesinin korunması açısından önemlidir. Ancak teraslarda konforlu bir ortam oluşturmak için yalnızca yüksek kapasiteli bir ısıtıcı seçmek yeterli değildir.
Kullanılacak cihaz sayısı;
göre belirlenmelidir.
Bu nedenle “100 metrekarelik bir terasa kaç adet ısıtıcı gerekir?” sorusuna, alanın fiziksel özellikleri bilinmeden kesin cevap vermek doğru değildir. Doğru kafe teras ısıtıcı hesabı; alan ölçülerinin, müşteri oturma düzeninin ve dış ortam koşullarının birlikte değerlendirildiği teknik bir planlama sürecidir.
Kapalı bir iç mekânda üretilen ısı, duvarlar ve çatı sayesinde belirli ölçüde ortamda tutulabilir. Açık veya yarı açık teraslarda ise rüzgâr ve sürekli hava hareketi nedeniyle ısı kaybı daha yüksektir.
Teraslarda karşılaşılan başlıca zorluklar şunlardır:
Bu nedenle açık alan ısıtma sistemi planlanırken yalnızca toplam metrekare dikkate alınmamalıdır. Aynı büyüklükteki iki terastan biri camla çevrili ve rüzgârdan korunmuş olabilirken, diğeri üç cephesi açık bir alanda bulunabilir. Bu iki alanın cihaz kapasitesi ve ısıtıcı sayısı aynı olmayacaktır.
Kafe ve restoran teraslarında farklı ısıtma teknolojileri değerlendirilebilir.
Başlıca seçenekler şunlardır:
Daygas’ın sunduğu seramik radyant çözümler, uygun açık ve yarı açık alan projelerinde değerlendirilebilir. Radyant ısıtıcılar, ortam havasını tamamen ısıtmaya çalışmak yerine ısı enerjisini doğrudan masa, oturma alanı, zemin ve insanlara yönlendirir. Bu çalışma prensibi, hava hareketinin bulunduğu alanlarda belirli kullanım avantajları sağlayabilir. Ancak cihaz seçimi ve yerleşimi doğru yapılmadığında yalnızca bazı masalarda fazla sıcaklık, diğer bölümlerde ise yetersiz konfor oluşabilir.
Kafe teraslarında kullanılacak cihaz sayısı, tek bir formülle belirlenemez. Hesaplama yapılırken alanın teknik özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.
İlk olarak terasın eni ve boyu ölçülerek toplam alan belirlenir.
Teras alanı = En × Boy
Örneğin 8 metre genişliğinde ve 12 metre uzunluğundaki bir terasın toplam alanı 96 metrekaredir. Ancak bu bilgi yalnızca başlangıç verisidir.
Aynı metrekaredeki alanların:
farklı olabilir.
Bu nedenle metrekare bilgisi doğrudan cihaz adedine çevrilmemelidir.
Terasın çevresel yapısı, ısı ihtiyacını doğrudan etkiler.
Çatı veya tente bulunsa bile yan cephelerin büyük bölümü açıktır. Rüzgâr ve hava hareketleri yüksektir.
Bu alanlarda:
önem kazanır.
Bir veya iki cephesi duvar, cam ya da sabit panelle kapalı olabilir. Korunaklı cepheler nedeniyle bazı bölgelerde ısı daha uzun süre hissedilebilir. Buna karşılık açık cepheye yakın masalarda daha yüksek ısı ihtiyacı oluşabilir.
Cam sistemleri kapalıyken alan daha kontrollü bir hacme dönüşebilir. Ancak camların açıldığı saatlerde ısı kaybı hızla artabilir. Bu nedenle hesaplama yalnızca camların kapalı olduğu senaryoya göre yapılmamalıdır. İşletmenin gerçek kullanım düzeni dikkate alınmalıdır.
Terasın kaç cephesinin açık olduğu, cihaz sayısını etkileyen önemli kriterlerden biridir.
Örneğin:
aynı alan büyüklüğünde olsa bile farklı ısıtma ihtiyacına sahip olabilir.
Açık cephe sayısı arttıkça:
Özellikle köşe teraslarında iki farklı yönden gelen hava hareketi hesaba katılmalıdır.
Açık alan ısıtmasında en kritik değişkenlerden biri rüzgârdır.
Rüzgâr:
Keşif sırasında şu sorular değerlendirilmelidir:
Yalnızca cihaz kapasitesini artırmak, yanlış yerleşimden kaynaklanan rüzgâr problemini her zaman çözmez. Rüzgâr alan cephelerde cihaz açısı ve yerleşimi yeniden planlanmalıdır.
Kafe teraslarında ısıtıcının monte edileceği yükseklik, hissedilen ısı seviyesini etkiler.
Cihaz gereğinden yükseğe monte edilirse:
Gereğinden alçak montaj ise:
oluşturabilir.
Montaj yüksekliği belirlenirken:
birlikte değerlendirilmelidir.
Isıtıcı hesabında yalnızca terasın boş planına bakılmamalıdır. Gerçek masa ve sandalye düzeni projeye dahil edilmelidir.
Değerlendirilmesi gereken unsurlar:
Bazı teraslarda toplam alanın tamamı müşteri oturumu için kullanılmaz. Servis geçişleri, dekoratif alanlar veya bitkiler nedeniyle etkin ısıtma alanı daha küçük olabilir. Bu nedenle cihazlar boş alanlara değil, müşterilerin gerçekten oturduğu bölgelere göre konumlandırılmalıdır.
Toplam teras alanı ile aktif kullanım alanı aynı olmayabilir.
Örneğin 120 metrekarelik bir terasın:
olarak kullanılıyorsa aktif oturma alanı 75 metrekare olabilir.Cihaz planlaması yapılırken bütün alanın mı, yalnızca müşteri masalarının mı ısıtılacağı belirlenmelidir. Bölgesel ısıtma yapılması, kullanılmayan bölümlere gereksiz enerji yönlendirilmesini sınırlayabilir.
Her ısıtıcının belirli bir ısıl kapasitesi vardır. Bu değer genellikle kW cinsinden belirtilir. Ancak daha yüksek kW değerine sahip bir cihazın daha geniş bir alanı her koşulda etkili biçimde ısıtacağı varsayılmamalıdır. Cihaz kapasitesiyle birlikte şu özellikler de incelenmelidir:
Aynı kapasiteye sahip iki farklı cihaz, ışınım karakteri ve montaj biçimi nedeniyle farklı kapsama alanları oluşturabilir.
Üretici teknik dokümanlarında cihazın belirli montaj yüksekliğinde oluşturduğu yaklaşık kapsama alanı bulunabilir. Ancak bu değer çoğunlukla kontrollü koşullara göre belirlenir.
Gerçek teras uygulamasında:
kapsama alanını değiştirebilir. Cihazların kapsama alanları plan üzerinde gösterilmeli ve oturma bölgelerinde gereksiz boşluk kalmamasına dikkat edilmelidir. Buna karşılık cihazların ışınım alanlarının aşırı üst üste binmesi de belirli noktalarda rahatsız edici sıcaklık oluşturabilir.
Her işletmenin beklentisi aynı değildir. Bazı kafeler terası yalnızca serin havalarda kullanırken, bazı işletmeler kış boyunca açık alan hizmeti vermeyi hedefleyebilir.
Şu bilgiler belirlenmelidir:
Açık alanlarda kapalı iç mekân sıcaklığıyla aynı koşulların sağlanması her zaman mümkün veya ekonomik olmayabilir. Bu nedenle hedeflenen konfor seviyesi gerçekçi biçimde tanımlanmalıdır.
Cihaz sayısının belirlenmesinde genel yaklaşım şu aşamalardan oluşur:
Basitleştirilmiş ön hesapta şu yaklaşım kullanılabilir:
Tahmini cihaz sayısı = Aktif ısıtma alanı ÷ cihazın etkili kapsama alanı
Ancak bu formül tek başına kesin sonuç vermez. Cihazın katalogda belirtilen kapsama alanı, rüzgâr ve montaj koşullarına göre küçülebilir. Bu nedenle nihai cihaz adedi saha keşfi ve yerleşim planıyla belirlenmelidir.
Bir kafenin terasının şu özelliklere sahip olduğu varsayılsın:
Basit hesap:
80 m² ÷ 20 m² = 4 cihaz
Ancak iki cephenin açık olması ve rüzgâr etkisi nedeniyle yalnızca dört cihazın her masada aynı konforu sağlayacağı kesin değildir.
Yerleşim planında:
incelenmelidir.
Bu değerlendirme sonucunda cihaz sayısı aynı kalabilir, yerleşim değiştirilebilir veya belirli bölgelere ek cihaz planlanabilir. Bu örnek yalnızca hesaplama mantığını göstermek amacıyla verilmiştir. Gerçek cihaz adedi, seçilen modelin teknik verileri ve saha koşullarına göre belirlenmelidir.
Piyasada açık alanlar için metrekare başına belirli bir ısı gücü kullanılarak yaklaşık hesaplar yapılabilir.
Ancak bu yaklaşım:
tam olarak yansıtmaz.
Bu nedenle metrekareye dayalı hesap yalnızca ön değerlendirme olarak kullanılmalıdır. Özellikle açık teraslarda cihaz sayısı, toplam kW değerinden çok cihazların konumu ve ışınımın masalara ulaşmasıyla ilişkilidir.
Teras projelerinde tek bir yüksek kapasiteli cihaz veya birden fazla düşük kapasiteli cihaz kullanılabilir.
Uygun alanlarda şu avantajları sunabilir:
Ancak geniş bir terasta tek noktadan yayılan ısı:
Şu avantajları sağlayabilir:
Buna karşılık gaz ve elektrik bağlantı noktalarının sayısı artabilir. Doğru karar, terasın geometrisi ve oturma düzenine göre verilmelidir.
Cihazların doğrudan masa üstüne veya masa gruplarının merkezine yönlendirilmesi, uygulamaya göre değerlendirilebilir.
Yerleşimde şu noktalara dikkat edilmelidir:
Cihazların masalar değiştirildiğinde işlevsiz kalmaması için işletmenin sezonluk yerleşim planları da dikkate alınmalıdır.
Isıtıcılar arasındaki mesafe, cihaz kapasitesi ve montaj yüksekliğine göre değişir. Mesafe fazla olursa cihazlar arasında soğuk bölgeler oluşabilir. Çok yakın yerleşimde ise ışınım alanları gereğinden fazla üst üste binebilir.
Doğru aralık belirlenirken:
incelenmelidir. Bütün cihazların eşit aralıklarla yerleştirilmesi her terasta doğru olmayabilir. Açık cephelerde daha sık, duvarla korunan bölümlerde daha seyrek cihaz yerleşimi değerlendirilebilir.
Cam panel, hareketli perde veya uygun rüzgâr kırıcı sistemler hava hareketini azaltabilir.
Bu tür uygulamalar:
Ancak cam kapatma veya perde sistemlerinin havalandırma ve güvenlik koşullarıyla uyumlu olması gerekir. Rüzgâr kırıcı kullanılması cihaz sayısını doğrudan belirlemez. Fakat saha koşullarını değiştirdiği için kapasite ve yerleşim hesabının yeniden değerlendirilmesini sağlayabilir.
Hareketli cam sistemleri bulunan teraslarda iki farklı kullanım senaryosu vardır:
Isıtma sistemi yalnızca kapalı senaryoya göre planlanırsa camlar açıldığında konfor hızla düşebilir.
Bu nedenle işletmeden şu bilgiler alınmalıdır:
Cihaz sayısı ve kontrol sistemi, en sık kullanılan çalışma senaryosuna göre planlanmalıdır.
Doğalgazlı seramik radyant ısıtıcılar, uygun projelerde şu avantajları sunabilir:
Ancak cihazların gaz hattı, havalandırma, güvenlik mesafeleri ve montaj koşulları profesyonel şekilde planlanmalıdır.
Elektrikli ve doğalgazlı ısıtıcıların kapasiteleri, yüzey sıcaklıkları ve ışınım karakterleri farklı olabilir. Bu nedenle aynı alanda kullanılacak elektrikli ve doğalgazlı cihaz sayısının aynı olacağı varsayılmamalıdır.
Karşılaştırma yapılırken:
birlikte değerlendirilmelidir.
Sistem seçimi yalnızca cihaz fiyatına veya tek bir enerji türüne göre yapılmamalıdır.
Büyük teraslarda farklı oturma bölümleri bağımsız zonlar hâlinde planlanabilir.
Örneğin:
ayrı kontrol edilebilir.
Zonlama sayesinde:
Her zona ayrı termostat veya kontrol anahtarı tanımlanması projeye göre değerlendirilebilir.
Açık alanlarda termostat konumu dikkatle seçilmelidir.
Termostat:
Bazı açık alan uygulamalarında klasik ortam termostatı yerine:
değerlendirilebilir.
Kontrol stratejisi, terasın açıklık oranı ve kullanım biçimine göre belirlenmelidir.
Doğalgazlı teras ısıtıcılarında cihazların toplam gaz tüketimi mevcut altyapıyla uyumlu olmalıdır.
Kontrol edilmesi gerekenler:
Kafe ve restoranlarda mutfak cihazları da doğalgaz kullanıyorsa ısıtıcılar sisteme eklendiğinde toplam tüketim yeniden hesaplanmalıdır.
Doğalgazla çalışan bazı radyant ısıtıcılar ateşleme, kontrol ve güvenlik ekipmanları için elektrik bağlantısına ihtiyaç duyabilir.
Bu nedenle:
proje aşamasında planlanmalıdır. Elektrik kabloları müşteri ve servis alanlarında açıkta bırakılmamalı, dış ortam koşullarına uygun şekilde uygulanmalıdır.
Doğalgazlı cihaz kullanılan alanlarda yanma havası ve atık gaz koşulları dikkatle değerlendirilmelidir.
Camla kapatılan teraslar, kullanım sırasında kapalı hacim özelliği kazanabilir. Bu durumda:
dikkate alınmalıdır. Terasın sonradan camla kapatılması, mevcut cihazların aynı koşullarda kullanılabileceği anlamına gelmez. Sistem yeniden değerlendirilmelidir.
En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
Bu hatalar cihaz sayısının fazla olmasına rağmen istenen konforun oluşmamasına neden olabilir.
Kafe terası için ısıtıcı sayısı belirlenmeden önce saha keşfi yapılmalıdır.
Keşif sırasında genel olarak şu bilgiler incelenir:
Bu veriler doğrultusunda cihaz tipi, kapasitesi, adedi ve yerleşim planı hazırlanabilir.
Yerleşim planı, cihazların yalnızca kaç adet olacağını değil, hangi noktalara ve hangi açıyla monte edileceğini gösterir.
Plan üzerinde:
işaretlenebilir.
Bu sayede cihazların birbirini gereksiz yere tekrar etmesi veya bazı oturma bölgelerinin kapsama dışında kalması önlenebilir.
Doğru cihaz sayısı ve yerleşimi:
açısından katkı sağlayabilir.
Ancak gerçek performans; cihaz kalitesi, projelendirme, montaj, saha koşulları ve kullanım biçiminin birlikte değerlendirilmesine bağlıdır. Ürün ve fiyat bilgisi için İletişim sayfamızda bulanan irtibat seçeneklerinden birini seçerek bize dilediğiniz zaman ulaşabilirsiniz.